Wie wij zijn
Slider

Wie zich verdiept in de Nederlandse MSC provincie staat verwonderd over de ontwikkeling die zich in zo’n 150 jaar heeft voltrokken. Maar we zijn beslist niet alleen geschiedenis: nog steeds ondersteunen we op allerlei manieren mensen in een kwetsbare positie. En we kijken ook naar de toekomst, met de vraag hoe onze spiritualiteit in deze tijd van betekenis kan zijn in de samenleving.

Onze geschiedenis

De “Rooi Harten”, zo noemen de Tilburgers de Missionarissen van het Heilig Hart van Jezus vanwege het rode hart dat we oorspronkelijk op onze zwarte toog droegen. In 1882 heeft de congregatie zich in Tilburg gevestigd. De congregatie had Frankrijk, waar we oorspronkelijk vandaan kwamen, moeten verlaten onder druk van de anti-kerkelijke politiek van de Franse regering

Jules Chevalier

De congregatie van de Missionarii Sacratissimi Cordis Jesu was in 1845 gesticht in Issoudun (F.) door de lokale pastoor Jean Jules Chevalier(1824-1907). Die stichtte nog twee aartsbroederschappen, die van het Allerheiligst Hart en die van de Dochters van Onze Lieve Vrouw van het H. Hart (FDNSC), beide met groot succes. Ook de congregatie van de Missionarissen van het H. Hart werd op een gegeven moment tot aartsbroederschap verheven, in 1872. Twee jaar later volgde de pauselijke goedkeuring van de constituties.

Vanuit Rome kreeg de congregatie in 1881 de opdracht om missie-arbeid te gaan verrichten. Men kreeg de eilandengroepen van Melanesië en Micronesië en het eiland Nieuw-Guinea toebedeeld. De paters en broeders van MSC werkten in de missie nauw samen met de Dochters van Onze Lieve Vrouw van het H. Hart. In Tilburg werd in 1890 een missiehuis gebouwd dat fungeerde als apostolische school (de eerste fase van de priesteropleiding) en vanaf 1894 ook als bestuurscentrum van de noordelijke provincie van de congregatie. Die was in 1894 gevormd door de kloosters in Tilburg, Antwerpen en Salzburg.

Missielanden

Nederlandse leden van de congregatie hebben de missie ter hand genomen in de Molukken en Nederlands Nieuw Guinea (1902), Oceanië (1905), de Filippijnen (1908), Brazilië (1911), Celebes (1919), en Midden-Java (1921). In 1960 was de congregatie actief in Nederlands Nieuw-Guinea, Menado, Ambon, Java, Rabaul (Oceanië), Papoeasie (Engels Nieuw-Guinea), de Gilberteilanden en Samarai (Oost Nieuw-Guinea). Maar naast de missie overzee deed de congregatie ook veel aan zielzorg in Nederland.
In 1937 telde de congregatie ruim 2.100 leden, verdeeld over zeven provincies en drie viceprovincies. In 2003 telde de congregatie ongeveer 2.300 leden in meer dan veertig landen.
In Noord-Brabant hadden de “Rooi Harten” kloosters in Eindhoven (rectoraat en klooster parochie Sint Jozef Tivoli); in Haaren (Huize Gerra); in Oosterhout (noviciaat); in Sint-Michielsgestel (Nieuw-Herlaer) en in Tilburg (Missiehuis-klooster). Buiten Noord-Brabant waren er kloosters in Arnhem, Berg en Dal, Den Haag, Driehuis-Velsen, Heerlen, Nijmegen, Rotterdam, Sittard, Stein en Wijhe.

Het Missiehuis

Het missiehuis in Tilburg wordt in 1889 gebouwd met de enthousiaste medewerking van de overwegend katholieke bevolking van Tilburg en draagt de uiterlijke kenmerken van het reveil van die dagen.

Tilburg, zestien paters van de congregatie der paters missionarissen van het H. Hart aan de Bredaseweg bij hun vertrek naar de missie op 15 september 1910. Bron: Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 011235.

Bovenstaande tekst is met toestemming overgenomen van het BHIC, het Brabants Historisch Informatie Centrum

Onze inzet in missionaire projecten

Blijvende inzet

We willen ons blijven inzetten voor de Kerk wereldwijd en speciaal voor de plaatselijke Kerk (parochies) omdat we deel van het geheel willen zijn. Maar door deel van het geheel te willen zijn, wil dit nog niet zeggen dat we onze zienswijze niet op een positieve manier naar voren mogen brengen ook al wijkt deze mogelijk af van ‘wat gangbaar is binnen de kerk’. Wij willen de eenheid binnen de Kerk mee bevorderen, in de hoop dat het een eenheid in verscheidenheid mag zijn. Wij staan een eenheid in verscheidenheid voor omdat we geloven dat deze de meeste kans van slagen heeft. Wij geloven in één grote christelijke gemeenschap met leiders, vrouwen en mannen, die geloven in een Kerk met een open geest voor de tijd waarin ze zich bevindt.

Initiatieven van MSC

In Nederland zijn door diverse MSC-ers initiatieven genomen om mensen in een kwetsbare positie te ondersteunen. Sommige van deze initiatieven worden nog steeds door hen uitgevoerd, sommige initiatieven worden door ons nog financieel ondersteund, andere initiatieven zijn inmiddels zelfstandig geworden. Hieronder noemen we enkele voorbeelden.

MST Mensen in beeld houden

Taalles bij het MST

Het MST – Mensen in beeld houden, is in 1989 opgericht door onze congregatie, samen met de zusters FDNSC.

Het MST is een ontmoetingscentrum voor vluchtelingen, mensen die werkloos zijn of dak- en thuisloos, of voor mensen die graag anderen willen ontmoeten. Veelal op vrijwillige basis worden allerlei soorten cursussen en taallessen gegeven. Ook is het mogelijk om gewoon binnen te komen voor een kop koffie.

Mensen in beeld houden, betekent dat het MST op een stimulerende manier mensen in kwetsbare omstandigheden wil ondersteunen. Het MST begon met een paar kleine ruimtes in het Missiehuis van de MSC aan de Bredaseweg, verhuisde in 2007 naar het Huis van de Wereld aan de Spoorlaan omdat eind 2012 ook weer achter zich te laten voor huisvesting bij de Fraters van Tilburg aan de Gasthuisring.

Woonwagenpastoraat

Sintimuziek tijdens de Kruisweg bij de jaarlijkse Sintibedevaart in Roermond

Pater Jan van der Zandt msc werkt als landelijk coördinator van het PWN (Pastoraat voor woonwagenbewoners, Sinti en Roma in Nederland). Het Pastoraat Woonwagenbewoners in Nederland (PWN) is een landelijke katholieke instelling voor pastorale zorg voor woonwagenbewoners, Sinti en Roma in Nederland. Het PWN is opgericht in 1981. Op het landelijk bureau zijn enkele vrijwilligers werkzaam voor beleidvorming en de administratie. Het bestuur van het PWN bestaat uit zes bestuursleden. 

Mensen zien woonwagenbewoners, Sinti, maar vooral de Roma nog vaak als aparte groepen die buiten de samenleving staan. Daardoor nemen zij nog steeds een geïsoleerde positie in. Het werk concentreert zich de laatste jaren dan ook vooral op het bemiddelen tussen deze bevolkingsgroepen en kerkelijke instanties, overheids- en onderwijsinstellingen, want nog steeds, en misschien wel meer nodig dan voorheen, wijzen wij op de achterstandssituatie van deze mensen.

Extra aandacht en belangenbehartiging voor de Roma vindt sinds 2007 plaats door het Helpproject, later Romaproject, en door een samenwerking met het MST Mensen in Beeld houden.

Gerrit Poels

Hoewel Gerrit Poels (11 mei 1929) al in 1969 uittrad als MSC-er en als priester, is hij nog steeds bekend onder de naam Pater Poels. Wist u dat Traverse, de maatschappelijke opvang in Tilburg, voortkomt uit het werk van Gerrit Poels?

Stichting Papoeajeugd naar school

De stichting ‘Papoeajeugd naar school’ (PJNS) geeft al 32 jaar op diverse manieren financiële steun aan jeugd in Papoea. De stichting werd in 1986 opgericht door pater Ad van Esch msc. Ook vandaag de dag heeft nog steeds een msc-er zitting in het bestuur. Het gaat om jeugd (van 4 t/m 24 jaar, van kleuterschool t/m beroepsopleiding) zuidelijk deel van Papoea die alleen mét deze financiële steun onderwijs kan volgen vanwege de economische positie van hun ouders. De stichting faciliteert de aanschaf van schoolmaterialen en uniformen maar ook projecten zoals internaten waar kinderen uit de binnenlanden wonen tijdens hun opleiding. De belangrijkste plaatsen zijn Merauke, een stad aan de kust, en in het binnenland Kepi, Tanah Merah en Mindiptana.

Heden en toekomstperspectief

Internationale communiteit

Wij zien dat de invloed van de religie steeds meer afneemt en constateren dat door het verdwijnen van de christelijke traditie en spiritualiteit, een verharding en een vaak zorgwekkende ongelijkheid in de samenleving is ontstaan.

Sinds 2014 heeft MSC Nederland een Internationale Communiteit, passend in de multiculturele samenleving die Nederland is geworden.

Een internationale en actieve MSC-gemeenschap die bruggen kan bouwen tussen mensen van verschillende culturen en een levensweg creëren waarbij wederzijds begrip groeit tussen mensen. Omdat ze de spiritualiteit van het Hart zelf beleeft. leeft, een gezicht geeft en deze zo ook bevordert in de samenleving.

V.l.n.r.: Bench Balsamo, Doni Srisadono, Dandan Naong en Tarsis Siswanto
V.l.n.r.: Bench Balsamo, Doni Srisadono, Dandan Naong en Tarsis Siswanto

De leden van deze communiteit, die deze religieuze gemeenschap aan het opbouwen zijn, komen uit Indonesië.

Momenteel zijn ze actief in het basispastoraat, het studentenpastoraat, het woonwagenpastoraat voor Roma en Sinti, bij MST Mensen in beeld houden en in het provinciaal bestuur. Uiteraard zijn zij ook bezig met het goed leren van de Nederlandse taal.

Hart op weg-beweging

Als missiecongregatie hebben we altijd hart voor mensen gehad. We waren in Brazilië, de Filippijnen of Indonesië waar we werkten in het onderwijs of de gezondheidszorg. Zo dicht mogelijk bij de mensen, met de voeten in de modder. Met 26 medebroeders wonen we in klooster Notre Dame, samen met de ‘Dochters van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart’. We leven nog elke dag uit onze ‘spiritualiteit van het hart’. En we willen die graag delen met ieder die op ons pad komt. Met de ‘Hart op weg-beweging’ willen we samen met anderen zoeken naar ‘nieuwe vormen voor oude waarden’.

Wilt u met ons meezoeken of meer informatie? Dat kan. U kunt ons bereiken via e-mail:

Levensverhalen van MSC paters en broeders

Onderstaande levensverhalen werden opgetekend bij gelegenheid van jubilea of bij overlijden. Ze geven een prachtig inkijkje in het leven, werken en daarmee in de spiritualiteit van onze medebroeders en van de congregatie.