Terugblik op 65 jaar MSC’er
Eigenlijk is het nog iets langer, want de eerste professie in 1961 werd voorafgegaan door een noviciaat (1960-1961) en de jaren in het Missiehuis Driehuis (1954-1960).
Ook daarvoor was de MSC mij al bekend. Pater Janus van Baar kwam regelmatig bij ons thuis in Haarlem. Ik zie het nog voor me: met zijn toog op de fiets! Pater van Baar was verre familie van ons, een neef of achterneef van mijn vader. De precieze relatie is mij nooit duidelijk geworden. In ieder geval was hij de reden dat ik voor Driehuis koos en niet voor Hageveld zoals mijn oudere broer had gedaan.
Van pater van Baar kan ik me trouwens nog een voorval herinneren. In 1954 was hij Engelse leraar in Driehuis maar aan de jongste lichting gaf hij Nederlands. Orde houden was niet zijn sterkste kant en daar maakten die ‘rotjong’ gebruik van, totdat hij het een keer zat was en de klas uitliep, ons allemaal in bedrukte stilte achterlatend. We vreesden de binnenkomst van de rector en de straf die dat met zich meebracht. Maar geen rector. Wie wel binnenkwam was pater van Baar, die verontschuldigend zei dat hij even zijn pijp moest halen. Wij wisten wel beter!
Dit voorval is mij altijd bijgebleven. Het was niet alleen tekenend voor de persoon van pater van Baar maar voor de MSC in het algemeen. Als MSC’er gaat het om het hart en je moet het hart op de goede plaats hebben.
Dat is ook mijn ervaring geweest in de Filipijnen, waar ik van 1968 tot en met 1991 heb gewerkt. Als buitenlander blijf je toch een buitenstaander. Je kunt nog zo goed je best doen om de inheemse taal goed te leren spreken en de gewoontes van de mensen goed te leren kennen, ergens blijf je toch iemand die elders opgegroeid is en elders gevormd bent. Gelukkig hadden de Filipino’s daar begrip voor. Een van hen drukte het zo uit: wij hoeven maar één persoon te leren kennen, terwijl jij met een menigte te maken hebt! Geen wonder dat ik me in de Filipijnen echt thuis heb gevoeld.
Teruggekomen in Nederland kwam ik in het industriepastoraat terecht, in de haven van Rotterdam. Het was maar voor heel even, omdat het provinciaal kapittel van 1993 me tot Provinciaal verkoos. Die taak heb ik twaalf jaar vervuld, jaren die vooral met afbouw te maken hadden: de verkoop van Stein en Arnhem, en de discussie starten over het Missiehuis Tilburg. Toch herinner ik me veel positiefs in die jaren. We kwamen meer en meer in gesprek met elkaar over zaken die er werkelijk toe deden: niet alleen de afbouw maar vooral ook de MSC- spiritualiteit, de spiritualiteit van het H. Hart. Het is ook nu nog een steun voor me.
In 2005 ben ik naar Engeland getrokken om er samen met Carl Tranter en Mark Van Beeumen een religieuze gemeenschap te vormen in het hartje van Birmingham. Dit hebben we 7-8 jaar gedaan, trachtend bruggen te bouwen tussen de verschillende bevolkingsgroepen. Terug in Nederland ben ik nog een tijdje overste geweest van de communiteit in Tilburg, waarvan ik nu nog plaatsvervangend overste ben, naar mijn gevoelen is dat meer dan genoeg!
Bestuurlijke taken geven niet alleen verantwoordelijkheid, maar laten je ook nadenken over de zin ervan: waar staan we allemaal voor? Religieus leven is er het hart van: leven in verbondenheid met elkaar en met het oog altijd gericht op de Jezus van het evangelie die ons in de omgang met zijn Vader en met de mensen van zijn tijd een voorbeeld heeft nagelaten. Voor mij een blijvende inspiratie.
Ton Zwart