Preek 10 juli 2022

OVERWEGING ZONDAG 10 JULI 2022
Door Jan Jetse Bol MSC

LEZING 1: DEUTERONOMIUM 30, 10-14
LEZING 2: KOLOSSENZEN 1, 15-20
LEZING 3; LUKAS 10, 25-37

In onze samenleving zijn er ogenschijnlijk eenvoudige vragen, die tegelijk ook lastig kunnen zijn… zoals de vraag: Waar kom je vandaan…? Wie ben je…? Die vraag, of misschien beter gezegd, het antwoord op die vraag is minder vanzelfsprekend geworden: autochtoon, allochtoon…? Ook het onderscheid westers / niet-westers is niet meer zo vanzelfsprekend.
De laatste tijd zijn er mensen, bewegingen die vinden dat je de herkomst van mensen het beste met werelddelen aan kan geven: Uit Europa, uit Azië, uit Afrika, uit Amerika, en dan uit Noord- of Zuid- Amerika… Is het beter om dat te zeggen of blijven we ook dan nog steken In een wij-zij-denken: WIJ en DE ANDEREN…? Schuren wij daarmee tegen modern kolonialisme aan en blijven we gevaar lopen, dat we mensen vanwege hun herkomst buitensluiten, zoals in de toeslagenaffaire van de belastingdienst gebeurde…?
Vandaag in het evangelie staat een andere, ogenschijnlijk eenvoudige vraag, die echter ook een lastige vraag is over wij en de anderen… Niet: Waar kom je vandaan…? Of: Wie ben jij…? Maar de vraag: Wie is mijn naaste? Een wetgeleerde wil van Jezus horen hoe hij “het eeuwig leven kan verwerven”… Hij mag zelf het antwoord geven….
En hij geeft zelf het antwoord. Hij kent immers het boek Deuteronomium (eerste lezing van vandaag!): Het woord van God is niet ver weg. We hoeven het woord van God niet in de hemel te halen. Het woord van God is niet overzee, is niet ver weg, het woord van God is dichtbij, is in uw mond, is in uw hart!
Dus hij zegt: Het eeuwig leven verwerven is: Eén: God beminnen (met geheel uw hart en met geheel uw ziel, met al uw krachten en met geheel uw verstand…) en twee: Uw naaste beminnen gelijk uzelf… En daarna zegt Jezus: Doe dat en gij zult leven!
Het lijkt een duidelijk antwoord, maar als de wetgeleerde de reactie van Jezus gehoord heeft stelt hij zelf een nieuwe, eigenlijk lastiger vraag: Wie is mijn naaste? En dan vertelt Jezus een verhaal, het verhaal van een mens die op weg is van Jeruzalem naar Jericho… In kilometers is dat een afstand van ongeveer 25 kilometer, van hoog naar laag, door een onherbergzaam en dus gevaarlijk gebied – er zitten ook heel wat rovers… Op weg van Jeruzalem naar Jericho wordt die mens geplunderd en mishandeld, hij kan niet verder, hij is ‘als de dood…’ Wij weten hoe het verhaal verder gaat: Een priester, die ziet hem wel maar hij loopt in een boogje om hem heen… Ook een leviet ziet hem, maar ook hij loopt in een boogje om hem heen… Een Samaritaan – een ánder (!) ziet hem ook, maar hij loopt niet in een boogje om hem heen, “hij krijgt medelijden”, staat er, hij wordt dus ‘bewogen’, en hij komt letterlijk nader, in beweging, hij komt naderbij, en doet wat zijn hart hem ingeeft… Door niet in een boogje om die mens heen te lopen, maar door naderbij te komen komt hij nog meer dan “NADER”, wordt hij “NAASTE” – de overtreffende trap! Er is barmhartigheid, compassie… Als je je hart opent voor een andere mens, als je NADERBIJ komt, ga je de weg van het hart, kan je NAASTE worden…
Ook in onze tijd en samenleving zijn er mensen onderweg van Jeruzalem naar Jericho… Het leven kan onberekenbaar, onherbergzaam en bedreigend zijn… op weg van Jeruzalem naar Jericho….
Is die mens onderweg in onze tijd een boer met zijn trekker op de snelweg, of met zijn allen in Stroe…? Is die mens onderweg een medebroeder die jou terzijde neemt en vertelt dat er in zijn seminarietijd met zijn lijf, met hem, dingen gebeurd zijn waar hij nu nog mee zit…? Is die mens onderweg een man of vrouw, die diep in de schulden zit door de belastingdienst…? Is die mens onderweg een mens die uit compassie een ander in huis opneemt en daardoor gekort wordt op z’n uitkering…? Is die mens onderweg een mens die iedere week naar een voedselbank moet gaan en zijn hand op moet houden…? Is die mens onderweg een onooglijke mens die op het station naar je toekomt en zegt: Mag ik u iets vragen…? Een mens die hoopt op één of twee euro… of wat meer of wat minder…
Mensen onderweg… Loop ik er liever in een boogje omheen of kan ik, wil ik, nader komen…? Wil ik naaste worden…? Dus toch weer die vraag: Wie ben jij? Wie ben ik?!

Leave a comment