Overweging 2 februari 2025. Door Ton Zwart

Het verhaal van de opdracht in de tempel laat ons twee oude mensen zien: Simeon en Hanna. Zij zijn hoogbejaard en in de tempel te vinden. Simeon heeft, volgens het verhaal, zelfs de belofte gekregen dat hij niet zal sterven, voordat hij de Gezalfde van God, de verlosser, de Messias, gezien zal hebben. Hij is nu een oude man geworden en hij wacht nog steeds.
Hanna is ook hoogbejaard, een weduwe van 84 jaar. Dag en nacht diende zij God in de tempel met vasten en gebed. Op haar leeftijd is dat het enige dat zij nog kan doen. Vandaag de dag is 84 geen ongewone leeftijd meer, maar destijds was het heel oud.
Die twee mensen moeten zo oud zijn om het wachten te benadrukken, geduldig wachten. Wachten op wat? Op de komst van de beloofde Messias, die als een nieuwe David, als een goede herder, zijn volk zal regeren.
Hun wachten wordt uiteindelijk beloond. Op het nippertje, zou je zeggen. Als ze nog veel langer hadden moeten wachten, was het niet meer nodig geweest. Dan zou de dood hen voor geweest zijn.
Maar juist op tijd verschijnen Jozef, Maria en het kind ten tonele. Op het eerste gezicht is er niets bijzonders aan hen te zien: doodgewone ouders die hun kind kwamen afkopen, zoals zoveel Joodse ouders in de tempel kwamen doen. Het was hun eerstgeborene en zoals de eerste vruchten van de oogst aan God toebehoorden, zo was het ook met het eerstgeboren kind. Het moest dus vrijgekocht worden en dat kon. Voor de armen was een koppel tortels of twee jonge duiven genoeg. Jozef en Maria, eenvoudige mensen van het platteland, hoorden bij de arme bevolkingsgroep en nu komen ook zij dus naar de tempel om hun kind vrij te kopen. Niets bijzonders, een alledaags gebeuren.
In het verhaal moet er de heilige Geest aan te pas komen om in dit alledaagse iets meer te zien dan het gewone, dat het hier niet ging om een doodgewoon kind uit doodgewone ouders, maar om de “vertroosting van Israël”, om het “licht van de wereld”. Het gaat hier om de langverwachte verlosser.
Het verhaal van de opdracht in de tempel heeft bij mij twee dingen nog maar eens ingescherpt. Allereerst dat we moeten kunnen wachten, dat we nooit moeten opgeven, dat we ons niet moeten laten overmeesteren door duistere gevoelens van somberte en negativiteit. Het gaat hier niet om opgeklopt optimisme, maar om, ondanks al het negatieve dat in onze wereld gebeurt, ook het positieve te blijven zien. En dat positieve kan in heel gewone, dagelijkse gebeurtenissen zitten, gedaan door mensen die niet meer doen dan goed voor elkaar proberen te zorgen.
In mijn computer heb ik een map getiteld “inspirerende personen”. Daar staan zo langzamerhand honderden namen in, sommige van bekende figuren, maar de meeste van personen waarvan ik nog nooit gehoord had. Één wil ik er voor uitlichten: Tom Declerq, een huisarts in België, in Gent. Hij zegt van zijn praktijk: “Soms denk ik dat troosten mijn voornaamste taak is”. Dus niet de lichamelijke ziektes van mensen genezen of hun pijn verzachten met pijnstillers, maar troosten, hen troosten in hun verdriet, hen nabij zijn ook als je als dokter niets meer voor hen kan doen.
Deze huisarts is een betrokken huisarts. Hij stelt zich niet tevreden met de professionele uitoefening van zijn beroep, maar hij blijft naar de hele mens kijken. Zijn patiënt is niet alleen maar een patiënt, maar een mens die, zoals iedere mens, met leven en sterven moet zien klaar te komen.
Tom Declerq wordt ook zelf weer door anderen geïnspireerd. Zo vertelt hij over een dochter die geduldig de talrijke telefoontjes van haar moeder verdraagt en er zo voor zorgt dat de oude dame nog langer thuis kan blijven wonen. Alledaagse gebeurtenissen, maar gebeurtenissen die leven, goed leven, mogelijk maken.
Om verlossing te kunnen zien heb je licht nodig. In het verhaal van Simeon en Hanna is het de heilige Geest die hen laat zien wat zij uit zichzelf niet gezien zouden hebben: geen gewoon kind maar de langverwachte Messias. Dat ook wij iets van die Geest mogen ontvangen om in het gewone van onze tijd het buitengewone te kunnen ontdekken, iets dat eeuwigheidswaarde heeft.
Amen.