Kapel Notre Dame, 23 maart 2025.
Lezingen: Exodus 3, 1-8a en 13-15 / 1. Korintiërs 10, 1-6 en 10, 12
Evangelie: Lucas 13, 1-9.

INLEIDING:
Van harte welkom in deze eucharistieviering, hier in de kapel van de Notre Dame en ook u die via livestream verbonden, nu bij ons bent, vanaf uw kamer of vanuit uw eigen huis. Het is vandaag al weer de derde zondag in de vastentijd. We weten dat de vastentijd een tijd van inkeer is. Een goed moment voor zelfreflectie en bezinning op het leven als een geschenk van God. We leven nog wel heel comfortabel. Toch niet meer zorgeloos in vrede. Er dreigt iets. Een tijd vol spanningen en onzekerheden is al begonnen en daarom zijn we ons er steeds meer van bewust dat vrede in ons aardse bestaan geen vanzelfsprekendheid is en beslist niet alleen afhangt van materiële welvaart en technische vooruitgang. Openlijk worden we erop attent gemaakt om ons goed voor te bereiden op een oorlog. De lezingen en de evangelietekst in deze viering kunnen ons hierbij een houvast voor ons dagelijkse leven geven. Deze gaan over Gods nabijheid. Het is Jahweh, oftewel ‘Ik ben die is’. Ondanks onze menselijke wispelturigheid blijft Hij geduldig. We horen hoe Jahweh die aan alles het leven geeft, de klachten van zijn volk gehoord heeft, hun levensomstandigheden heeft gezien, d.w.z. kennis heeft van hun ploeteren en ellende in het dagelijkse leven, maar niet zwijgt (dus het is geen ‘horen, zien en zwijgen’). God, Jahweh, begeleidt de Joden, bevrijd uit de slavernij in Egypte, op een lange, 40 jaar durende tocht door de woestijn. Voor de Joden wordt dit een tijd van vallen en opstaan, ontrouw worden en zich weer tot God richten. 40 Jaar lang, het is een mensen-generatie lang. Maar God bleef wel trouw aan zijn belofte en leidt hen uiteindelijk naar het beloofde land om zich daar te vestigen.
Laten we hier verder over doordenken. Wat betekent dit voor ons in het leven, nu?

HOMILIE: door Antoon Egging
Een fris en hoopgevend geluid, daar hebben we momenteel wel behoefte aan nu het wereldgebeuren grotendeels wordt bepaald door leiders die uit zijn op eigen eer en vooral steeds meer macht naar zich toe willen trekken. Voor hen is het hele wereldgebeuren een soort machtsspel geworden: Wie is de sterkste en hoe levert dat voor mij het meeste op? Ja, waar kan ik mijn voordeel uit halen? Met grof machtsvertoon lijken alle middelen toegestaan om dit te bereiken. Overwegingen over menselijke waardigheid en over vrede worden ondergeschikt gemaakt aan heerszucht. Daar een mensenleven meer of minder voor opofferen is niet van belang. Het vernietigen van mensenlevens wordt juist een inzet om de vijand angst in te boezemen en tot overgave te dwingen. Onze wereld is hiermee minder vredig geworden en is dan opgedeeld en veranderd in tegenover elkaar staande partijen, een waar strijdtoneel. Het enige doel van deze machthebbers dat telt is om te heersen en als winnaar uit de bus komen. Dat mogen we gerust duivelse gedachten noemen, terugdenkend aan de bekoring van Jezus in de woestijn waar de duivel hem ‘land aanbiedt om over te heersen’. Is er nog hoop of gaan we hieraan ten onder?
Als gelovige mogen we er van uitgaan dat God helpt, ons altijd nabij is. De ouderen onder ons herinneren zich zeker nog wel het godsdienstonderricht op de lagere school. Voor deze lessen moesten de kinderen de vragen en antwoorden in de oude Catechismus van buiten leren. Dat was een hele klus! Eén van de eerste vragen was: ‘Waar is God’? Het antwoord hierop was: ‘God is in de hemel, op aarde en op alle plaatsen: Hij is overal’. Dit laatste antwoord komt redelijk overeen met het antwoord aan Mozes in de eerste lezing van vandaag: ‘Ik ben die is’ of met andere woorden ‘Hij die is’! We weten wel dat God niet mannelijk of vrouwelijk is, maar al omvattend. Voor ons is God het meest duidelijk aanwezig in de persoon van Jezus Christus, die ons leert bidden tot God onze Vader. In onze bewoording volgen we daarom voor God de Joodse paternalistische uitdrukkingswijze. Het belangrijkste is dat we beseffen dat God ons altijd en in alles heel nabij is. En dat hij de God van Liefde is, barmhartig en geduldig. Het thema van deze viering ‘Wanhoop niet’ biedt ons perspectief, een positieve toekomstverwachting. Wij mensen hebben weliswaar een vrije wil gekregen en kunnen kiezen tussen goed en kwaad, wat heel beeldend verwoord is in het verhaal van Adam en Eva. Toch is de enige juiste keus het goede te doen. In de tweede lezing, de eerste brief aan de Korintiërs, blikt Paulus ook al vooruit op het eind der tijden. Hij waarschuwt om je niet onschendbaar te voelen. Hij verwoordt het als volgt: ‘Daarom wie meent te staan, moet oppassen dat hij niet valt’. De evangelist Lucas, leerling van de apostelen en volgeling van Paulus, neemt ons hierin verder mee wanneer hij de woorden van Jezus aanhaalt om niet te snel over anderen een oordeel te vellen en verwijst hiervoor naar het lot van de Galileeërs en de 18 mensen die omkwamen bij het instorten van de toren bij Silóam. De gelijkenis van de wijngaardenier wil ons duidelijk maken dat God ruimschoots de gelegenheid geeft om tot inkeer te komen. Zoekend naar gerechtigheid en met respect voor menselijke waardigheid, mogen we altijd vertrouwen op God. God is barmhartig. Jahweh, ‘Hij die er altijd al is’, bekommert zich om ons. Ons geloof maakt ons sterker en geeft troost. Dit sluit aan bij het verhaal van het de Uittocht uit Egypte en het hele Paasgebeuren rond Jezus. Alle ellende en lijden onderweg en zeker ook de lijdensweg van Jezus is zinvol, want juist door het lijden heen groeide de hoop op bevrijding en verlossing van het kwade. Het is goed als we ons in deze 40 daagse voorbereidingstijd op het Paasgebeuren realiseren dat het streven naar het goede en blijven vertrouwen op God, ons verlossing van het kwade brengt.
Het getal 40 is in de bijbel een heilig getal, dat een langere tijdsduur aangeeft. Het betekent in de Bijbel ook een tijd om ‘je klaar maken voor iets’ en om ‘je meer bewust God een de plaats in je leven te geven’. Het woord ‘quarantaine’, ‘het je terugtrekken in afzondering’ is afgeleid van dit getal 40 in de bijbel. Een tijdsperiode om het leven zo in te richten dat je jezelf kunt intomen en dan niet te gemakkelijk meegaat met de verleidingen die het leven biedt. Dit geeft je de gelegenheid om je beperktheden te onderkennen en, zo nodig, je levenswijze te corrigeren. Ieder kent zijn of haar eigen zwakheden wel en kan zich daarop richten! Gedurende de 40 jaar ronddwalen in de woestijn en ook bij de 40 dagen en nachten vasten waarin Jezus zich terugtrekt in de woestijn kent Hij ook momenten van menselijke zwakte en kwetsbaarheid. Dat we zelf in deze woelige tijd niet tenondergaan in de woestijn d.w.z. een woestenij aan gedachten, maar dat we ons juist gesterkt mogen weten in geloof.
Hij is onze Heiland. We hoeven dus niet te wanhopen! Amen.