Notre Dame Eerste kerstdag 2025, lezingen: Jesaja 52,7-10; Hebreeën 1,1-6,
evangelie Johannes1,1-18. (Antoon Egging msc)

Homilie

Het is vandaag 25 December, ongeveer 2024 jaar na de geboorte van Jezus in de stal van Bethlehem. Het is wat regenachtig, nog stil en redelijk vroeg in de morgen.
Bij het krieken van de dag staan we even stil bij het wonder dat in die nacht heeft plaatsgevonden. Wat is de ernst van dit gebeuren? Om ons hierbij op weg te helpen staat op deze eerste Kerstdag in de liturgie het evangelie van Johannes centraal. Je moet er wel even goed voor gaan zitten om te luisteren en te begrijpen wat hier gezegd wordt. Zo wordt het kerstfeest een onderdeel van de hele heilsgeschiedenis. Van het begin af aan. God is het begin van alles, de schepper en onderhouder van de wereld waarin we leven, zoals we in het openingslied zongen. God die de mens persoonlijk aanspreekt
En bovendien voelen we zo beter aan hoe God met mensen omgaat. De jubelstemmetjes van vannacht, uit de mond van engelen en ook die van onszelf, blijven wel op de achtergrond meeklinken, want we zijn blij en vieren de geboorte van Jezus, als een kwetsbaar kind, in moeilijke omstandigheden. Zijn boodschap voor ons begint in Bethlehem en loopt door tot Jeruzalem, de Kruisdood, het Paasfeest èn nog verder. Ja, op het moment dat de vrouwen die -eveneens bij het krieken van de dag- bij het graf van Jezus aankwamen en daar ontdekten dat Jezus, onze Verlosser, onze Heer en medebroeder verrezen was, begrepen ze dat de tijd gekomen is dat we zijn heilsboodschap van liefde zèlf verder moeten uitdragen. Hij is met en voor ons mens geworden. Hij heeft hiermee ons menselijk leven opgetild naar een goddelijk niveau, en ons beter te doen beseffen waar het in deze wereld allemaal om draait. Kort gezegd: wat de zin van het leven is. Elkaar lief te hebben en elkaar te helpen. Hij is voor ons het goddelijke voorbeeld.

Vroeger had èlke mis op het eind nog een tweede evangelie. Omdat dit zo wezenlijk, en daarom zo belangrijk, werd geacht, kwam het er altijd bij. Maar de dagelijkse herhaling bracht helaas ook een zekere sleur en neigde er toe afgeraffeld te worden en bovendien veelal alleen in het latijn verkondigd. Een taal die de katholieke gelovige wel vertrouwd in de oren klonk, maar over het algemeen niet verstaan werd. Misschien herinneren zich de ouderen onder ons dat nog: “In principio erat Verbum …” in het begin was het Woord. Het Woord was bij God, het Woord was God. En dan de kleine buiging bij “et carno factum est”: en vlees geworden is. Deze zinnen laten we vandaag nog eens goed tot ons doordringen. De beeldende en ernstige taal van Johannes is een goede aanvulling op het welbekende kerstverhaal van Lucas zoals we die in de nachtmis hebben gehoord. Ja, Gods Woord is mens geworden en heeft onder ons gewoond. Hij is ons heel nabij gekomen. Het wonder zit hem hierin dat Hij, als Zoon van de Hemelse vader mens werd zoals wij, een medebroeder, voor allen een goddelijk, lichtend voorbeeld.
Kerstmis is ook het feest van het licht, de vele brandende kaarsjes. Het tijdstip 25 december heeft immers ook te maken met het langer worden van de dagen, telkens weer meer licht. Ook is het symbolisch heel waardevol, dat dit jaar de joodse gemeenschap van 25 december tot 2 Januari het Chanoeka feest viert. Het is een vrolijk feest met veel licht, waarbij gedurende 8 dagen een lichtje wordt aangestoken van een kaars op een speciale kandelaar, ter herinnering aan de tempel inwijding. Dit jaar valt het Chanoeka feest samen met onze kersttijd. We staan als christenen ook in de Bijbelse/joodse traditie. Laat dit een hoopvol teken zijn voor meer vrede in de wereld.

In het evangelie van vandaag wordt van God gezegd: “in Hem was leven en dat leven was het licht der mensen”. Maar ook is er sprake van afwijzing door de mens: “Het licht schijnt in de duisternis, maar de duisternis nam het niet aan”. Daarom kwam Jezus in de wereld. “Hij is voor ons een licht, het Goddelijke licht, het licht dat iedere mens verlicht”. Ook nu is er nog veel duisternis: oorlogen en de dreiging ervan, maar laten we ons daar niet door afschrikken. Moge deze kerst niet alleen een oase, een rustplaats in de woestijn zijn, maar een stap naar een betere en leefbare wereld. Ja, dat we zelf stappen vooruit maken: Een nieuw begin!
En zo zal er vrede op aarde komen, vrede voor alle mensen van goede wil. Amen.