Hand 15 1-2 +22- 29: Geest van Vernieuwing. Door Hans Kwakman msc
In het evangelie dat wij zojuist gehoord hebben verkondigt Jezus dat Hij samen met de Vader ons de Heilige Geest zal zenden, de Geest die ons en de wereld bezielt en steeds vernieuwt. In de eerste lezing horen wij de triomfantelijke uitspraak van de apostelen en oudsten van de gemeente van Jerusalem: “De Heilige Geest en wij hebben besloten…” De hele gemeente van Jerusalem was bijeengekomen om te overleggen over een brandende kwestie: moeten de christenen van heidense afkomst zich laten besnijden of niet. Volgens sommige joodse leden van de christengemeente moesten alle mannelijke christenen zich niet alleen laten dopen, maar ook laten besnijden. Jezus was als kleine jongen immers ook besneden. Anderen daarentegen, waaronder Paulus en Barnabas, maar ook Petrus, verdedigden, dat de eerste christenen zich niet hoefden laten besnijden. Om deze kwestie te bespreken kwam de gemeente met hun leiders bijeen in wat wel het concilie of de synode van Jerusalem genoemd wordt. Na lang overleg en gezamenlijk gebed kwamen zij tot een belangrijk besluit. En zij benadrukten, dat zij dit besluit niet zomaar namen, maar onder ingeving van de Heilige Geest, de Geest van vernieuwing. Wat heeft de gemeente van Jerusalem in feite besloten? Om zich los te maken van de joodse gemeente. Zij luisterden naar elkaar, baden samen en waren ervan overtuigd dat hun besluit ingegeven werd door de Heilige Geest. Ook vorig jaar kwamen bisschoppen en de Paus, toen nog Paus Franciscus, met vertegenwoordigers van de wereldwijde katholieke gemeenschap bij elkaar in een synode. En na een lang proces van overleg en gebed besloten ook zij onder leiding van de Heilige Geest om de Rooms Katholieke Kerk te vernieuwen. De Kerk, die eeuwenlang uitsluitend geleid werd door Paus en Bisschoppen werd vernieuwd en omgevormd tot een Kerk, waarin alle gelovigen betrokken worden bij het nemen van belangrijke besluiten. Ook die Synode nam dat besluit onder ingeving van de Heilige Geest, de Geest van vernieuwing. De deelnemers aan de Synode schrijven in hun slotdocument, dat zij voelden hoe de Heilige Geest aanwezig was toen zij naar elkaar luisterden en hoe de Heilige Geest, te midden van hun verschillen, eensgezindheid teweegbracht. Doordat zij in hun overleg heel goed naar elkaar luisterden was de Heilige Geest in staat om de Kerk te vernieuwen.
Maar de Heilige Geest is niet alleen aan het werk in synodes of concilies. De hele evolutie van de schepping en de hele geschiedenis van de mensheid hebben zich ontwikkeld dankzij het werk van de Geest. Daar waar in de geschiedenis van het mensdom en in de geschiedenis van de Kerk de Heilige Geest niet wordt tegengewerkt brengt de Geest vooruitgang en vernieuwing. Vanaf het begin van de schepping is de Heilige Geest bezig het heelal verder te ontwikkelen en steeds weer te vernieuwen. Het heelal met zijn ontelbare sterrenstelsels, dat zich steeds uitbreidt wordt gedragen door de scheppende Geest. En sinds het begin van het leven op onze planeet, meer dan 3,5 miljard jaar geleden, wordt de evolutie van ontelbare soorten planten en dieren gedragen door de Geest van groei en vernieuwing. Gods Heilige Geest is de persoonlijke Grond van al wat bestaat, de diepste Bron van al wat groeit en bloeit. De Geest van God is geen dwingende macht, maar een kracht van liefde, die eenheid schept, harmonie, groei en vernieuwing. De Geest respecteert de eigen natuur en kwaliteiten van ieder schepsel en stelt het in staat zich te ontwikkelen volgens eigen vermogens. Wanneer zij niet door ons mensen wordt tegengewerkt, brengt de Geest in de mensheid en in de Kerk steeds vernieuwing. De Heilige Geest is de bron van de uitvindingen van wetenschappers, van de creativiteit van kunstenaars, maar ook van het dagelijks werk van ons gewone mensen. De Geest is ook de bron van de aandacht en liefde, die ouders en kinderen elkaar geven, of medebroeders en zusters in leefgemeenschappen. Toegegeven, de vernieuwende werking van de Geest gaat gepaard met veel weerstand. Oorlogen, ongerechtigheid, discriminatie, criminaliteit en ook persoonlijk egoïsme zijn krachten die tegen de Geest in werken. Daarom is het goed dat wij ieder jaar opnieuw, zoals nu over 2 weken met Pinksteren, de neerdaling van de Heilige Geest vieren en herdenken, niet alleen over Maria en de Apostelen, maar over ons allemaal. En het is goed ons zelf steeds weer eraan te herinneren dat, zoals Paulus zegt, dankzij de Heilige Geest, Gods liefde in ons hart is uitgegoten (Rom. 5:5) en dat ons hart steeds weer verrijkt wordt met de vruchten van de Geest: de vruchten van liefde, vreugde en vrede; geduld, vriendelijkheid en goedheid; vertrouwen, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. (Gal 5: 22-23). En zo spoort Paulus ons ten slotte aan: “als we leven door de Geest laten wij de Geest dan ook volgen.” (Gal 5:25).