FEEST VAN DE HEILIGE FAMILIE (Jaar B)
31 december 2023
LEZINGEN
Genesis 15, 1-6. 21; 21, 1-3
Hebreeën 11,8. 11-12. 17-19
Lukas 2, 22-40 de opdracht in de tempel
OVERWEGING door Ben Verberne
Op het feest van de H. Familie lezen we het evangelieverhaal volgens Lukas. Over Jezus die als kind door zijn ouders naar de tempel wordt gebracht. Daar wordt hij volgens goed Joods gebruik aan God toegewijd. Terwijl dat ritueel in volle gang is,
gebeurt er iets verrassends: de ontmoeting met Simeon en Hanna.
· Simeon is een oude man. Hij is het symbool van de mens die een bewogen leven achter zich heeft en daar in dankbaarheid op terugkijkt. Hij bidt: “Laat nu Heer, uw dienaar in vrede gaan, want mijn ogen hebben uw heil aanschouwd.”
· Hanna is – zo staat er – de vrouw van gebed, voortdurend te vinden in de tempel. Ze is profetes, ze is gewend anders, dieper te kijken dan menigeen.
Ze heeft oog voor de wonderbare dingen die God in dit kind zal verrichten.
Na de ontmoeting in de tempel, gaan Jozef en Maria met hun kind terug naar Nazareth.
Ze pakken de draad van het gewone leven weer op.
Vandaag bied ik u 3 gedachten aan:
De opdracht in de tempel – en dat geldt voor het hele evangelie volgens Lukas –
wil ons met nadruk zeggen dat Jezus werd grootgebracht en opgroeide volgens de joodse traditie: Zijn ouders worden beschreven als gelovige mensen. Zijn vader wordt een ‘rechtvaardige’ genoemd en zijn moeder is een vrouw die alles wat met haar Zoon gebeurt, in haar hart bewaart. Jozef en Maria zijn trouw in het bezoeken van de tempel in Jeruzalem en ze nemen hun zoon daarin mee: een eerste keer om hem aan God toe te wijden en bij een ander bezoek aan de tempel blijkt hij zelfs geïnteresseerd in de rabbijnse discussies die daar plaatsvonden.
Als jongen van twaalf neemt hij er deel aan en bij die gelegenheid valt hij op door het inzicht dat uit zijn vragen en antwoorden blijkt. Dat is a.h.w. de geloofsbedding
waarin Jezus opgroeit. Daarnaast wordt in het evangelie nadrukkelijk genoemd het samengaan van vreugde en pijn, van bemoediging en verdriet. Wanneer we daarover nadenken, beseffen we dat beiden (verdriet en lijden enerzijds en anderzijds de bemoediging en vreugde) onvermijdelijk zijn wanneer het gaat om verlossing. Het lijden is niet voor niets, het dient ergens toe, zoals blijken zal uit het lijden, de dood en de verrijzenis van Jezus.
Een tweede gedachte is deze: naarmate Jezus volwassen wordt, groeit hij in zijn roeping. Zijn geroepen-zijn krijgt een steeds grotere impact op zijn leven èn op het leven van zijn ouders. Steeds meer leefde hij van en voor het Mysterie waarin hij God als zijn eigen ‘Vader’ beleefde. Die ervaring is zijn leven steeds meer gaan bepalen. – Zijn leven, tot en met de keuzes die hij maakte, en de personen die hij koos als leerlingen en volgelingen.
Overigens stootte hij daarbij vaak op onbegrip. Onbegrip leidde soms tot kortsluiting:
de mensen begrepen hem niet, en hij op zijn beurt, begreep de mensen niet altijd.
Dan reageert hij met verwondering en irritatie tegelijk. Dat blijkt uit zijn vraag:
‘Wisten jullie dan niet dat Ik moest zijn in het huis van mijn Vader?’
De derde en laatste gedachte is deze: In wat voor tijd we ook leven, ouders zoeken voor hun kinderen altijd harmonie, geborgenheid, veiligheid. Daar zijn ze ouders voor! Wat die harmonie en veiligheid concreet inhouden hangt af van de cultuur en de tijd waarin we leven. Dat geldt ook voor ons!
De tijd waarin de meesten van ons hier opgroeiden ligt 70, 80, soms zelfs 90 jaar àchter ons. Menigeen van ons groeide op in een gezin waar ze het niet breed hadden, verzekeringen, AOW, pensioen waren niet aan de orde, een goede opleiding was voor de meesten niet weggelegd, er was weinig communicatie, vergeleken met nu leefden de mensen in een kleine wereld en er dreigde een oorlog. Maar desondanks wisten onze ouders er toch iets van te maken. Ze probeerden zo goed mogelijk om te gaan met de tekorten en spanningen van hun tijd.
Daarom, op deze dag die toegewijd is aan het gezin, is het goed met waardering en liefde terug te denken aan onze ouders en aan het gezin waarin wij zijn opgegroeid.
Ondanks beperkingen die er waren wisten onze ouders het leven leefbaar te maken,
en veel méér dan alleen maar ‘leefbaar’. Vaak wisten ze er het beste van te maken.
Een reden te meer om vandaag dankbaar te zijn. En ook om met empathie en – waar mogelijk – met daadwerkelijke zorg te gaan staan achter de gezinnen die vandaag noodgedwongen leven te midden van oorlog en geweld en die telkens opnieuw op de vlucht moeten. Dat God ze zal beschermen en dat wij mensen eindelijk wijs zullen worden en barmhartig.